ข้ามไปยังเนื้อหา
The Quiet Signals4 / 9

บทที่ 04

นาฬิกาที่ซ่อนอยู่ในทุกเซลล์ของคุณ

ในปี 2017 รางวัลโนเบลสาขาการแพทย์ มอบให้กับงานวิจัยที่ช่วยอธิบายกลไกระดับโมเลกุลของ “นาฬิกาชีวภาพ” หรือ circadian rhythm ซึ่งเป็นระบบที่ช่วยให้ร่างกายรับรู้และปรับตัวตามจังหวะกลางวันและกลางคืน

หลายคนอาจเข้าใจว่านาฬิกาชีวภาพ เกี่ยวข้องกับเรื่องการนอนเพียงอย่างเดียว แต่จริงๆแล้ว ระบบนี้มีผลต่อหลายอย่างมากกว่านั้น ไม่ว่าจะเป็นการหลั่งฮอร์โมน ความดันโลหิต อุณหภูมิร่างกาย การควบคุมระดับน้ำตาล หรือกระบวนการเผาผลาญ พูดง่ายๆก็คือ ระบบต่างๆในร่างกายจำนวนมากทำงานตามจังหวะเวลานี้

และร่างกายของเราไม่ได้มีนาฬิกาอยู่แค่เรือนเดียว แต่มีระบบนาฬิกาอยู่ในแทบทุกอวัยวะ ซึ่งต้องคอยทำงานให้สอดคล้องกัน

หนึ่งในสัญญาณสำคัญที่สุดที่ช่วยตั้งเวลานาฬิกาชีวภาพก็คือแสง โดยเฉพาะแสงธรรมชาติในช่วงเช้า แต่เมื่อเราใช้เวลาอยู่ในอาคารมากขึ้น และได้รับแสงจากหน้าจอในช่วงกลางคืน จังหวะภายในของร่างกายก็อาจค่อย ๆ เคลื่อนออกจากจังหวะธรรมชาติทีละน้อย และถ้าเกิดขึ้นอย่างต่อเนื่อง ก็อาจส่งผลต่อสุขภาพในระยะยาวได้

เพราะฉะนั้น การจัดเวลาให้ร่างกายได้รับแสงอย่างเหมาะสม เช่น ออกไปรับแสงธรรมชาติในตอนเช้า และลดแสงจ้าก่อนเข้านอน จึงเป็นวิธีง่าย ๆ ที่ช่วยส่งสัญญาณให้ร่างกายรู้ว่า ตอนนี้ควรเป็นเวลาตื่น หรือควรเป็นเวลาพักผ่อน

0:001:40